شریف ستاپ؛ دسترسی به دانش سازمانی با دستیار هوشمند فارسی، بدون اتصال به اینترنت

شتابدهنده شریف

شرکت «هوش‌آفرین پویا شریف» با نام تجاری «شریف ستاپ»، از تیم‌های شتاب‌دهنده شریف، پلتفرمی برای پردازش اطلاعات و دسترسی به دانش سازمانی توسعه داده است. این پلتفرم با فراهم‌کردن امکان جست‌وجو و پرسش‌وپاسخ فارسی درباره اسناد و اطلاعات سازمان، روی زیرساخت داخلی آن اجرا می‌شود و برای پردازش داده‌ها به اتصال اینترنت یا ارسال اطلاعات به سرویس‌های بیرونی نیاز ندارد.

شکل‌گیری این محصول به تجربه اجرای پروژه‌های هوش مصنوعی برای سازمان‌ها از سال ۱۴۰۲ برمی‌گردد. در جریان این پروژه‌ها، دشواری دسترسی به اطلاعات موجود در آیین‌نامه‌ها، قراردادها، نامه‌های اسکن‌شده و فایل‌های صوتی، به‌عنوان نیازی مشترک در سازمان‌ها مطرح شد. این تجربه، زمینه تبدیل راهکارهای اختصاصی هر پروژه به محصولی مشترک برای بازیابی و استفاده از دانش سازمانی را فراهم کرد.

تیم شش‌نفره شریف ستاپ از متخصصان باتجربه و فارغ‌التحصیلان دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه‌های برتر کشور تشکیل شده است. سوابق اعضای این تیم، فعالیت پژوهشی در هوش مصنوعی، مشارکت در پروژه‌های ملی و تجربه توسعه محصول در شرکت‌های فناوری را در بر می‌گیرد.

محصول شریف ستاپ با نام شریف تک از دو بخش اصلی تشکیل شده است: دستیار هوشمند سازمانی و مجموعه‌ای از ۱۵ موتور تخصصی هوش مصنوعی. دستیار سازمانی به کارکنان امکان می‌دهد پرسش‌های خود را به زبان فارسی مطرح کنند و پاسخ را از محتوای اسناد و منابع همان سازمان دریافت کنند. موتورهای تخصصی نیز علاوه بر استفاده در دستیار، به‌صورت مستقل و از طریق رابط برنامه‌نویسی کاربردی (API) مستند، قابلیت اتصال به سامانه‌هایی مانند اتوماسیون اداری، پورتال‌ها و مراکز تماس را دارند.

این موتورها سه حوزه متن و زبان، سند و تصویر و گفتار را پوشش می‌دهند. استخراج موجودیت‌های نام‌دار، جست‌وجوی معنایی، بازیابی اطلاعات از پایگاه دانش و ترجمه تخصصی در بخش متن و زبان قرار دارند. استخراج متن فارسی و انگلیسی از تصویر، پلاک‌خوانی و تحلیل ترکیبی تصویر و متن، قابلیت‌های بخش سند و تصویر را تشکیل می‌دهند و تبدیل گفتار به متن، احراز هویت صوتی و حذف نویز نیز در بخش گفتار ارائه می‌شوند. دسترسی به این قابلیت‌ها در یک بستر مشترک، با هدف کاهش نیاز سازمان‌ها به ترکیب ابزارهای پراکنده طراحی شده است.

بخش دیگری از پلتفرم به آماده‌سازی و برچسب‌گذاری نیمه‌خودکار داده‌های متنی و تصویری اختصاص دارد. داده‌های برچسب‌گذاری‌شده در همان محیط برای آموزش و بهبود مدل‌های سازمانی به کار می‌روند. همچنین امکان تنظیم مدل‌ها بر اساس داده‌ها و اصطلاحات اختصاصی هر سازمان، درون شبکه داخلی آن فراهم شده است. این ساختار ماژولار با هدف کاهش نیاز به تشکیل تیم مستقل یادگیری ماشین در سازمان طراحی شده است.

اجرای آفلاین و استقرار در زیرساخت داخلی، از محورهای اصلی توسعه محصول بوده است. حساسیت اطلاعات سازمانی، محدودیت دسترسی به سرویس‌های خارجی و هزینه ایجاد زیرساخت و تیم تخصصی، در طراحی این شیوه استقرار نقش داشته‌اند. یکی از چالش‌های فنی نیز آماده‌سازی محصول برای نصب و اجرای تکرارپذیر در محیط‌هایی با سخت‌افزار، شبکه و الزامات امنیتی متفاوت بوده است. محصول اکنون به مرحله آماده بهره‌برداری رسیده و فرایند نصب و راه‌اندازی آن برای استقرار در زیرساخت مشتریان توسعه یافته است.

این مجموعه پیش از عرضه محصول، بیش از دو سال در زمینه اجرای پروژه‌های هوش مصنوعی برای سازمان‌های دولتی و غیردولتی فعالیت داشته است. دستیار هوشمند اسناد حقوقی، دستیار هوشمند مقررات، دوقلوی دیجیتال عملیاتی و مدل‌های اختصاصی سازمانی از جمله پروژه‌های اجراشده در این دوره هستند. شریف ستاپ اکنون پنج قرارداد و مشتری فعال سازمانی دارد و همکاری با دو مشتری سازمانی جدید را نیز آغاز کرده است.

ارزیابی عملکرد روی داده‌های هر سازمان، بخشی از فرایند ارائه محصول است. هر موتور همراه با «کارت مدل» عرضه می‌شود؛ سندی که کاربرد، نتایج ارزیابی و محدودیت‌های شناخته‌شده آن را مشخص می‌کند. سازمان‌ها همچنین می‌توانند پیش از انعقاد قرارداد کامل، محصول را در قالب یک اجرای آزمایشی محدود و روی داده‌های خود ارزیابی کنند.

در کنار فعالیت سازمانی، نسخه شخصی دستیار فارسی‌زبان شریف ستاپ در مرحله آزمون با کاربران آزمایشی قرار دارد و عرضه عمومی آن برای آذر ۱۴۰۵ برنامه‌ریزی شده است. نسخه‌های سازمانی و شخصی بر پایه موتورهای مشترک توسعه می‌یابند تا بهبود قابلیت‌های فنی در هر دو محصول قابل استفاده باشد.

 

توسعه همکاری با شرکت‌های نرم‌افزاری برای به‌کارگیری این موتورها در سامانه‌های مدیریت اسناد، مراکز تماس و دیگر محصولات سازمانی، از برنامه‌های پیش روی مجموعه است. شریف ستاپ همچنین بررسی بازارهای فارسی‌زبان را به‌عنوان یکی از مسیرهای توسعه فعالیت بین‌المللی دنبال می‌کند.