شتابدهنده شریف؛ دیتوا در مسیر هوشمندسازی نگهداشت تجهیزات صنعتی
استارت‌آپ «دیتوا»، از تیم‌های مستقر در شتابدهنده شریف، در حوزه هوش مصنوعی صنعتی فعالیت می‌کند و راهکارهایی برای تحلیل داده، هوشمندسازی فرآیندها و نگهداشت پیش‌بینانه ماشین‌آلات ارائه می‌دهد. این تیم فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۴۰۴ با هدف کمک به کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری صنایع آغاز کرده است. تمرکز اجرایی فعلی دیتوا بر حوزه نفت و گاز است؛ با این حال، پلتفرم آن قابلیت استفاده در صنایعی مانند فولاد، سیمان و نیروگاه‌ها را نیز دارد.
نگهداشت پیش‌بینانه؛ شناسایی زودهنگام خرابی و کاهش توقف تولید
ایده اولیه این سامانه چند سال پیش در قالب یک پژوهش دانشگاهی شکل گرفت و سپس وارد مرحله طراحی تجاری و پیاده‌سازی شد. خرابی ماشین‌آلات صنعتی، علاوه بر هزینه تعمیرات، می‌تواند با توقف تولید و کاهش درآمد همراه باشد. دیتوا با ترکیب تحلیل داده‌های عملیاتی، تشخیص ناهنجاری و پایش وضعیت ارتعاشی، به شناسایی زودهنگام نشانه‌های خرابی و بررسی روند تغییرات تجهیزات کمک می‌کند. همچنین دستیار هوشمند این سامانه، دسترسی به دانش فنی و تفسیر اطلاعات را برای کارشناسان آسان‌تر می‌کند. مجموعه این قابلیت‌ها با هدف پشتیبانی از تصمیم‌گیری در نگهداری و تعمیرات و کاهش توقف‌های ناخواسته توسعه یافته است.
از تحلیل هوشمند داده تا دستیار مهندسی؛ مزیت دیتوا در مدیریت تجهیزات
دیتوا با ترکیب تحلیل هوشمند داده‌های تجهیزات و دستیار مهندسی در یک سامانه، به کارشناسان کمک می‌کند نشانه‌های غیرعادی را شناسایی و با مراجعه به سوابق و مستندات فنی، آن‌ها را تفسیر کنند. در مقایسه با سامانه‌های رایج مدیریت نگهداری و تعمیرات (CMMS)، ارزش افزوده دیتوا استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل وضعیت تجهیزات و پشتیبانی از تصمیم‌گیری فنی است. دیتوا در رقابت با دیگر فعالان این حوزه نیز بر چابکی در توسعه، بهره‌گیری از روش‌ها و نوآوری‌های روز و پاسخ‌گویی سریع به نیازهای مشتریان مختلف در صنعت تکیه دارد. استفاده از مدل های محلی بدون ارسال اطلاعات به سرویس‌های ابری هوش مصنوعی، به حفظ محرمانگی داده‌های صنعتی کمک می‌کند. ساختار ماژولار سامانه نیز اجازه می‌دهد قابلیت‌ها و هزینه پیاده‌سازی متناسب با نیاز و زیرساخت هر مجموعه تنظیم شوند.
امنیت داده و انعطاف‌پذیری در استقرار؛ دو نیاز کلیدی صنایع
هسته اصلی دیتوا از فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های برتر کشور تشکیل شده است که پشتوانه علمی و تخصص فنی را با تجربه گسترده فعالیت در صنعت همراه کرده‌اند. یکی از چالش‌های اصلی تیم، طراحی سامانه‌ای متناسب با نیازهای عملیاتی پتروشیمی‌ها و الزامات امنیتی و محرمانگی اطلاعات در این مجموعه‌ها بوده است. به گفته اعضای تیم، برگزاری جلسات تخصصی با مدیران فنی صنعت، شناخت محدودیت‌های اجرایی و تدوین راهکارهای متناسب با زیرساخت هر مجموعه، به رفع بخش قابل‌توجهی از این چالش‌ها کمک کرده است.
از نیازهای صنعت نفت و گاز تا بازارهای منطقه‌ای؛ چشم‌انداز توسعه دیتوا
به باور تیم دیتوا، افزایش شناخت و پذیرش هوش مصنوعی در صنعت و نیاز روزافزون به مدیریت هزینه‌ها و ارتقای بهره‌وری، فرصت مناسبی برای توسعه راهکارهای هوش مصنوعی صنعتی فراهم کرده است. دیتوا در افق پنج‌ساله خود، قرار گرفتن در میان شرکت‌های برتر کشور در حوزه هوش مصنوعی صنعتی و گسترش فعالیت در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی را دنبال می‌کند.
